PDS en de hersen-darmverbinding, hoe werkt het.

Leestijd: 7 minuten

Heb je PDS en vraag je je af waarom je darmen zo sterk kunnen reageren op stress, spanning of emoties? Misschien herken je het: je voelt je gespannen en vrijwel direct begint je buik te rommelen. Of je hebt een belangrijke afspraak en ineens krijg je buikpijn, diarree of juist verstopping.

Dat betekent niet dat PDS tussen je oren zit.

Je hersenen en darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding. Bij PDS lijkt deze communicatie ontregeld te zijn. Hierdoor kunnen normale signalen vanuit je darmen sterker worden ervaren en kunnen stress en emoties invloed hebben op je darmklachten.

In dit artikel leg ik uit hoe de hersen-darmverbinding bij PDS werkt en waarom deze kennis belangrijk is voor de behandeling van PDS.

Inhoud

• Wat is de hersen-darmverbinding
• Waarom hebben je hersenen invloed op je darmen
• Wat gebeurt er bij PDS
• Waarom verergert stress PDS-klachten
• PDS zit niet tussen je oren
• De vicieuze cirkel van PDS
• Wat kan hypnotherapie betekenen bij PDS
• Veelgestelde vragen
• Over Ellen Weijman

Waarom hebben je hersenen invloed op je darmen

Je kent waarschijnlijk het gevoel van vlinders in je buik als je verliefd bent. Of de aandrang om naar het toilet te moeten voordat je een spannende presentatie geeft. Je hebt op zo’n moment niets bijzonders met je darmen gegeten. Toch reageert je buik. Dat komt doordat je zenuwstelsel en je spijsverteringsstelsel nauw met elkaar samenwerken.

Wanneer je lichaam gevaar of spanning ervaart, verandert bijvoorbeeld de manier waarop je lichaam energie en aandacht verdeelt. Ook de werking van je maag en darmen kan daardoor veranderen. Dat is op zichzelf een normale lichamelijke reactie. Bij PDS kan deze communicatie echter gevoeliger of ontregeld zijn.

Wat gebeurt er bij PDS

Bij PDS is er meestal geen zichtbare beschadiging van de darm die de klachten verklaart. Toch kunnen de klachten heel echt en soms zeer heftig zijn. Een belangrijk onderdeel is dat de gevoeligheid van het maag-darmkanaal en de verwerking van signalen in het zenuwstelsel veranderd kan zijn. Een prikkel die iemand zonder PDS nauwelijks voelt, kan bij iemand met PDS bijvoorbeeld worden ervaren als:

• buikpijn
• kramp
• een opgeblazen gevoel
• aandrang
• misselijkheid

Ook de beweging van de darmen kan veranderen. Hierdoor kunnen diarree, verstopping of afwisselend diarree en verstopping ontstaan. PDS is daarmee veel meer dan “een gevoelige buik”.

Waarom verergert stress PDS-klachten

Stress is niet de oorzaak van PDS. Maar stress kan de klachten wel versterken.

Stel dat je een belangrijke afspraak hebt. Je bent gespannen en merkt dat je buik begint op te spelen. Vervolgens denk je: “O nee, als ik nu maar geen diarree krijg.” Je gaat extra goed op je buik letten. Je voelt een beweging. “Daar gaat-ie.” Je spanning neemt toe. Daardoor wordt je aandacht nog sterker op je buik gericht en kan de lichamelijke reactie verder toenemen.

Zo kan er een vicieuze cirkel ontstaan:

spanning → meer aandacht voor je buik → lichamelijke reactie → meer klachten → angst of bezorgdheid → meer spanning

Dat betekent niet dat je de klachten zelf veroorzaakt. Het betekent dat je zenuwstelsel en je darmen elkaar kunnen beïnvloeden.

PDS zit niet tussen je oren

Dit vind ik een belangrijk onderscheid. Wanneer iemand met PDS hoort dat stress invloed heeft op de darmen, kan dat voelen alsof de klachten worden afgedaan als psychisch. Maar buikpijn is buikpijn. De klachten zijn echt.

PDS is geen ingebeelde aandoening en het is ook niet zo dat je klachten verdwijnen als je “gewoon wat minder stress hebt”. De invloed werkt bovendien twee kanten op. Niet alleen je emoties kunnen je darmen beïnvloeden; aanhoudende darmklachten kunnen ook invloed hebben op je stemming, slaap, sociale leven en gevoel van veiligheid.

Daarom is het belangrijk om bij PDS niet alleen naar voeding of de darm zelf te kijken, maar ook naar de manier waarop het zenuwstelsel met de darm communiceert.

De vicieuze cirkel van PDS

Wanneer je al langere tijd PDS hebt, kan je leven steeds meer rondom je buik gaan draaien. Misschien controleer je voordat je ergens naartoe gaat eerst waar het toilet is. Je denkt na over wat je gaat eten. Je vraagt je af of je wel naar een verjaardag kunt. Een lange autorit kan spanning oproepen. Een vakantie kan ingewikkeld worden. En misschien ben je voortdurend alert op wat je buik doet.

Die voortdurende waakzaamheid is begrijpelijk. Je hebt immers ervaren dat je buik je soms onverwacht in de steek laat. Maar juist die voortdurende aandacht en bezorgdheid kunnen het zenuwstelsel extra actief houden. Zo kan PDS langzaam je wereld kleiner maken.

De behandeling hoeft daarom niet alleen gericht te zijn op het verminderen van buikpijn of ontlastingklachten. Het kan ook belangrijk zijn om het vertrouwen in je lichaam terug te krijgen.

Wat kan hypnotherapie betekenen bij PDS

Darmgerichte hypnotherapie richt zich onder andere op de communicatie tussen de hersenen en de darmen. Tijdens hypnotherapie leer je je aandacht op een andere manier te gebruiken en krijgt je zenuwstelsel de gelegenheid om tot rust te komen. Met gerichte suggesties en visualisaties wordt gewerkt aan de manier waarop je lichaam signalen verwerkt. Het doel is niet om je klachten weg te denken.

Het doel is om de samenwerking tussen je hersenen, zenuwstelsel en darmen op een andere manier te leren beïnvloeden. Onderzoek naar darmgerichte hypnotherapie laat zien dat deze behandeling bij een heel groot deel van de mensen met PDS kan leiden tot verbetering van de klachten. Ook richtlijnen en wetenschappelijke literatuur beschrijven hypnotherapie als een mogelijke behandeling bij PDS. (Nice)

In mijn praktijk combineer ik darmgerichte hypnotherapie met andere technieken die kunnen helpen bij het reguleren van spanning, het verminderen van angst voor klachten en het opnieuw leren vertrouwen op je lichaam.

Moet je dan anders gaan eten? Voeding kan bij PDS zeker een rol spelen. Sommige mensen merken duidelijk dat bepaalde voedingsmiddelen hun klachten uitlokken of versterken. Maar voeding is niet het hele verhaal. De manier waarop je darm reageert op wat je eet wordt namelijk mede beïnvloed door het zenuwstelsel en de hersen-darmverbinding. Daarom vind ik het belangrijk om niet automatisch steeds meer voedingsmiddelen uit je dieet te schrappen.

Ik zie in mijn praktijk ook mensen die in de loop van de tijd steeds meer zijn gaan vermijden. Uiteindelijk durven ze soms nog maar een heel klein aantal voedingsmiddelen te eten, uit angst voor klachten. Dan is de vraag niet alleen meer: “Wat kan ik nog eten?” maar ook: “Hoe kan ik mijn lichaam weer leren vertrouwen?” Dat is een belangrijk onderdeel van mijn behandeling van PDS.

Veelgestelde vragen

Is PDS een psychische aandoening?

Nee. PDS is een lichamelijke aandoening van de interactie tussen de darmen en het zenuwstelsel. Psychologische factoren zoals stress en angst kunnen wel invloed hebben op de ernst van de klachten.

Kan stress PDS veroorzaken?

Stress wordt niet gezien als de enige oorzaak van PDS. Wel kan stress bestaande PDS-klachten versterken. PDS ontstaat waarschijnlijk door een combinatie van verschillende factoren.

Waarom krijg ik buikpijn als mijn darmen gezond zijn?

Bij PDS is er vaak geen zichtbare beschadiging van de darmen. De verwerking van signalen vanuit de darm kan echter veranderd of gevoeliger zijn. Daardoor kunnen normale darmprikkels als pijnlijk of onaangenaam worden ervaren.

Kan hypnotherapie mijn PDS genezen?

Er bestaat op dit moment geen behandeling die PDS bij iedereen kan genezen. Darmgerichte hypnotherapie kan bij een deel van de mensen de klachten aanzienlijk verminderen en kan helpen om anders met PDS om te gaan.

Is hypnotherapie alleen bedoeld voor mensen die veel stress hebben?

Nee. PDS is niet hetzelfde als stress. Ook wanneer je jezelf helemaal niet als gespannen persoon ziet, kan darmgerichte hypnotherapie een passende behandeling zijn.

Over Ellen Weijman

In mijn praktijk begeleid ik mensen met PDS die merken dat hun buik steeds meer invloed krijgt op hun dagelijks leven. We kijken niet alleen naar de darmklachten, maar naar het geheel: je lichaam, zenuwstelsel, gedachten, emoties, gedrag en de situaties waarin je klachten ontstaan of erger worden.

Darmgerichte hypnotherapie vormt daarbij een belangrijk onderdeel van mijn behandeling. Waar nodig combineer ik dit met onder andere ademhaling, visualisatie, ACT, NLP en lichaamsgerichte oefeningen.

Het doel is niet dat jij de rest van je leven je leven rondom je darmen moet organiseren. Het doel is dat je weer meer vertrouwen krijgt in je lichaam en meer vrijheid ervaart in je dagelijks leven.

Heb je PDS en wil je onderzoeken of hypnotherapie bij jou past? Maak dan een afspraak voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we naar jouw klachten, je situatie en wat een passende behandeling kan zijn.